|
2. HURDA TİPLERİ Hurdalar elde edildikleri kaynağa göre ve taşıdıkları kimyasal-fiziksel özelliklerine göre değişirler. 2.1. KAYNAĞINA GÖRE SINIFLANDIRMA 2.1.1. Arayiş Hurdası (İmalat Artığı- Dönen Hurda) Demir – çelik fabrikaları ve dökümhanelerde üretim süresinde mecburi olarak ortaya çıkan hurdalara denir. Üretim sonucu kalitesi düşük, çatlak,bozuk, ölçüsü tutmayan, kimyasal analizleri nedeniyle ıskartaya bölünen mamullerde bu sınıfa dahil edilir.. Genelde, yüksek değerli bir materyal olan bu tip hurdalar aynı fabrika ve dökümhanelerde hammadde olarak kullanılır. Arayiş hurdası miktarı üretim düzeyine ve üretim sürecindeki mamul maddeye dönüşümdeki elde edilen verime bağlıdır. Günümüzde modern yöntemlerin uygulanması ve gelişen tekniklerden dolayı ham çelik başına ortaya çıkan bu tip hurda miktarı azalmasıyla birlikte, ortaya çıkan hurda miktarı ülkeden ülkeye, işletmeden işletmeye ve hatta fabrika içinde ürün karışımına bağlı olarak da değişiklikler gösterebilir. Bugün kullanılan toplam hurda miktarının yaklaşık % 30-35’ ini arayiş hurdası oluşturmaktadır. 2.1.2 Satın Alınan Hurda Hurda tüketicileri tarafından piyasadan ve sanayi kuruluşlarından satın alınan hurdalardır. A- Endüstriyel İmalat Hurdası Metal endüstrilerinde mamul elde edilmesi sürecinde mecburi olarak ortaya çıkan hurdalardır. Presleme, kesim, talaşlı imalat v.b. artıklardan oluşan hurda grubudur. Bu hurdalara ıskarta ürünlerde dahil edilir. Otomotiv, makine ve gemi yapım sanayi, lokomotif ve vagon sanayi, boru, cıvata, kazan gibi üretim sektörleri bu tip hurdanın elde edildiği en büyük kaynaklardır. Toplam kullanılan demir-çelik hurda miktarının % 15’i sanayi artığı imalat hurdalarından karşılanmaktadır. B- Eski Hurda Tekrardan hammadde olarak kullanılması mümkün olan, yıpranmış, kullanılmayan, istenmeyen demir ve çelik ürünlerinden oluşan hurda grubudur. Bütün demir ve çelik ihtiva eden ve atılan tüm ürünler buna benzer hurdalardır.
|